17 رای
وضعیت موجودی موجود

قیمت: لطفاً تماس بگیرید

شاهنامه نفیس بایسنقری

خطاط جعفر بن علی تبریزی

رحلی

جلد چرمی

زبان فارسی

700 صفحه

 

 

شاهنامه بایسنغری

بایسنقری ، جعفر بن علی تبریزی ، از نخستین استادان خط نستعلیق در قرن نهم و خطاط شاهنامه بایسنغری . تاریخ ولادت و وفاتش بدرستی معلوم نیست ، ولی از آثار و خطوط برجا مانده از او پیداست که بین سالهای 816ـ856 در قید حیات بوده است (بیانی ، ج 1، ص 118). اصلاً از مردم تبریز بود، لیکن به دلیل اقامت طولانی در هرات ، به هروی معروف شده است (همان ، ج 1، ص 115). از هرات به ماوراءالنهر سفر کرد و سه سال در بلخ ماند، سپس به خوارزم رفت و یک سال در سمرقند اقامت گزید و در بخارا درگذشت (همان ، ج 1، ص 114). میرزاجعفر از توجه و حمایت شاهزاده بایسنغر * میرزا برخوردار بود و به او انتساب داشت (همان ، ج 1، ص 115). لقب دیگرش عین الاعیان بود و سلطانعلی قاینی ، در خطی که در 914 نوشته ، او را « قبلة الکتّاب » و «کمال الدین » نامیده است (فضایلی ، ص 456).

میرزاجعفر در رواج خط نستعلیق کوشش بسیار نمود و در اندک مدتی آن را مقبول عام و خاص کرد (منشی قمی ، ص شانزده ). او این خط را از استاد بلاواسطه خود میرعبداللّه فرزند میرعلی تبریزی (هروی ) آموخت و در آن از بانی نستعلیق ، یعنی میرعلی ، نیز برتر شد (فضایلی ، ص 456). او را شاگرد مولانا شمس الدین دانسته اند (منشی قمی ، ص 25) و در «خط اصول » شاگرد شمس الدین قطابی مشرقی (متوفی 812) بود (فضایلی ، ص 324، 457؛ بیانی ، ج 1، ص 116). با آنکه شهرت عمده اش در خط نستعلیق است خطوط دیگر را استادانه تر می نوشت (فضایلی ، ص 324؛ بیانی ، ج 1، ص 118).

میرزاجعفر پیش از پیوستن به دربار بایسنغرمیرزا، در تبریز در دربار میرانشاه * بن تیمور به سر می برد (بیانی ، ج 1، ص 115) لیکن در حقیقت تربیت یافته دربار شاهرخ * تیموری (فضایلی ، ص 323) و طرف توجه و علاقه خاص پسر او بایسنغرمیرزا بود، زیرا سمت استادی دبستان او را به عهده داشت (عالی افندی ، ص 59).

میرزاجعفر در یکی از حجره های کاخ چهلستونِ بایسنغرمیرزا کتابت می کرد (منشی قمی ، ص سی وهفت )، و سرآمد چهل کاتب و خوشنویس کتابخانة او بود (عالی افندی ، ص 5؛ دولتشاه سمرقندی ، ص 390). یکی از عوامل تجدید رونق خطوط متداول در ایران قرن نهم وجود میرزاجعفر بود. او با تربیت شاگردانی در انواع خطوط ، به توسعه و پیشرفت خطاطی در ایران کمک کرد. شاگردان معروف او عبارت اند از: اظهر تبریزی در خط نستعلیق ؛ شیخ محمود زرین قلم در خفی نویسی ؛ عبدالحی منشی استرآبادی در خط تعلیق ؛ و مشهورترین شاگرد او، که در ضمن داماد او نیز بود، عبداللّه طبّاخ هروی که در خط اصول سرآمد بود (فضایلی ، ص 325ـ326). میرزا جعفر، علاوه بر خطاطی ، شعر نیز می گفت ؛ ترکیب بندی که در رثای بایسنغرمیرزا برای تسلیت به شاهرخ گفته ، هم هنر شاعری او را می نمایاند و هم معرف مقام شاعر نزد شاهرخ است (فضایلی ، ص 457).

آثار به جامانده از او، برخی در ایران ، و بسیاری نیز در کتابخانه های جهان پراکنده است . مهمترین آنها عبارت اند از: شاهنامه بایسنغری که به خط نستعلیق و در 833 به فرمان بایسنغرمیرزا کتابت شده و هم اکنون در کتابخانة سلطنتی سابق در موزة کاخ گلستان (ش 4752) موجود است . دیوان اشعار حسن دهلوی که در 825 به دارالسلطنه هرات تقدیم شده و در کتابخانه مجلس (ش 4017) موجود است (بیانی ، ج 1، ص 119)؛ نسخه ای از کلیات همام تبریزی به خط نستعلیق که در 816 کتابت شده و در کتابخانة ملی پاریس نگهداری می شود. در این نسخه او به نام میرزا جعفر تبریزی خوانده شده است ، زیرا هنوز به دربار بایسنغرمیرزا راه نیافته بود (همان ، ج 1، ص 122)؛ نسخه ای از دیوان حافظ به خط نستعلیق در موزة آثار اسلامی و ترک در استانبول ؛ و نسخه ای از گلستان سعدی (ش 119؛ همان ، ج 1، ص 120).

منابع : مهدی بیانی ، احوال و آثار خوشنویسان ، تهران 1363 ش ؛ دولتشاه سمرقندی ، تذکرة الشعراء دولتشاه سمرقندی ، چاپ 

محمد عباسی ، تهران 1337 ش ؛ مصطفی بن احمد عالی افندی ، مناقب هنروران ، ترجمه و تحشیة توفیق ه . سبحانی ، تهران 1369 ش ؛

حبیب اللّه فضایلی ، اطلس خط ، اصفهان 1350 ش ؛ احمدبن حسین منشی قمی ، گلستان هنر ، چاپ احمد سهیلی خوانساری ، تهران 1359 ش .

/ منیژه ربیعی رودسری ـ گروه تاریخ /

نظرات کاربران درباره شاهنامه بایسنغری

نظری در مورد این محصول توسط کاربران ارسال نگردیده است.
اولین نفری باشید که در مورد شاهنامه بایسنغری نظر می دهد.

ارسال نظر درباره شاهنامه بایسنغری

لطفا توجه داشته باشید که ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

بر اساس سلیقه شما...

آفتابی در سایه خروشان خطابه خاتون خانه خورشید حضرت فاطمه الزهرا سلام الله علیها قطع: رحلی 24*35 ...
700,000 ریال
منتخب نهج البلاغه چرم و کاغذ معطر خط کاوه اخوین تذهیب و مینیاتو ...
2,200,000 ریال
چرم معطر با مقدمه استاد محمود فرشچیان و خط کاوه اخوین   دو زبانه- فارسی، ...
2,500,000 ریال
گلبانگ آفرینش (خطبه غدیر) بر اساس نسخه احتجاج طبرسی خشتی 22*24 ...
300,000 ریال
شاهنامه فردوسی بر اساس چاپ مسکو خط رایانه ای چرم مصنوعی یک زبانه فارسی رحلی 31 ...
3,000,000 ریال
عنوان: ایران (انسان، طبیعت، زندگی) ناشر: خانه فرهنگ و هنر گویا عکاس: افشین بختیار تاریخ ...
980,000 ریال
طراحی و اجرا: فروشگاه ساز سبدخرید